Hayat boyunca bedenimizle birlikte yaşarız. Kalbimiz, ciğerlerimiz, gözlerimiz… Hepsi bizi biz yapan parçalar gibi görünür. Ancak bir gün bu parçaların biri işlevini yitirirse ne olur?

Tarihin büyük bir kısmında bunun cevabı açıktı: Yaşamak için organ bağışı beklemek, bazen de ne yazık ki beklerken kaybetmek. Fakat artık bu denklem değişiyor. Gelişen teknoloji, insan vücudunun parçalarının yalnızca onarılabilir değil, gerektiğinde yeniden üretilebilir olmasını sağlıyor.
Bu bizi şu soruyla baş başa bırakıyor:
İnsan vücudu bir gün tamamen yedeklenebilir bir sistem hâline mi gelecek?

Tıbbın Yeni Evresi: Biyonik Devrim

Biyonik kelimesi, “biyoloji” ve “elektronik” kelimelerinin birleşiminden geliyor. Tanım olarak, biyolojik işlevleri taklit eden ya da destekleyen elektronik ve mekanik sistemler anlamına gelir. Ancak bu terim artık sadece bilim kurgu romanlarının bir parçası değil. Günümüzde, gerçekten de hasar görmüş organları taklit eden, hatta bazı durumlarda onların yerine geçebilen biyonik çözümler hayatımıza girmiş durumda.

Biyonik Nedir, Ne Değildir?

• Biyonik organlar, vücuttaki hasar görmüş ya da kaybedilmiş bir yapının yerine geçen yüksek teknolojili yapay organlardır.

   

• Geleneksel protezlerden farklı olarak, biyonikler sinir sistemiyle entegre, hatta beynin gönderdiği sinyalleri anlayabilecek kadar gelişmiş sistemlerdir.

   

• Amaç sadece estetik ya da yer tutmak değil, gerçek işlevsellik kazandırmak.

   

Günümüzde Kullanılan Biyonik Organlar

Biyonik teknolojiler henüz emekleme aşamasında gibi görünse de, bazı alanlarda şimdiden çığır açan çözümler üretilmiş durumda:

1. Biyonik Kol ve Bacaklar

Eskiden protez uzuvlar sadece sabit parçalar halindeyken, şimdi sinir uçlarına bağlanarak beyin sinyallerini okuyabilen protezler üretildi. Kişi kolunu hareket ettirmek istediğinde, biyonik kol bu isteği algılıyor ve ona göre hareket ediyor.

Bazı gelişmiş modellerde, dokunma hissi de geri getirilmeye başlandı. Yani bir biyonik el, tuttuğu bir nesnenin sıcak mı, soğuk mu olduğunu, sert mi yumuşak mı olduğunu anlayabiliyor ve bu hissi sinir uçları üzerinden kişiye iletebiliyor.

2. Biyonik Göz

Retinitis pigmentosa ve makula dejenerasyonu gibi görme bozukluklarında, biyonik göz teknolojisi oldukça umut verici. Bu sistemler, retinanın çalışmayan kısmının yerine geçerek, ışık ve şekil algısını yeniden kazandırmayı hedefliyor.
Şu an için detaylı görme mümkün olmasa da, bireylerin bağımsız hareket etmesine yardımcı olacak seviyeye ulaşılmış durumda.

3. Yapay Kalp ve LVAD (Left Ventricular Assist Device)

Kalp hastaları için organ nakli her zaman ulaşılabilir bir çözüm değil. Tam da bu noktada LVAD gibi biyonik destek cihazlar , hastanın kalbinin işlevini geçici olarak devralabiliyor.
Bazı vakalarda, yapay kalp uzun vadeli çözüm olarak da kullanılabiliyor. Bu cihazlar kan pompalama işlevini üstlenerek hastanın yaşamını uzatıyor.

4.Biyonik Pankreas

Diyabet hastalarının hayat kalitesini düşüren en büyük unsur, sürekli insülin ölçümü ve takibidir. Ancak biyonik pankreas cihazları, kan şekeri düzeyini gerçek zamanlı olarak izleyip, gerekli olduğunda insülini otomatik olarak enjekte ediyor.
Henüz test aşamasında olan bu cihazlar, ileride diyabet yönetimini kökten değiştirebilir.